Bút chì kim là gì? Tìm hiểu về lịch sử và cách sử dụng

Bút chì kim là gì? Bạn có biết rằng bút chì cơ học xuất hiện trước cả bút chì gỗ? Trước khi con người phát minh ra cách bọc than chì bằng gỗ, những lõi chì rời có thể thay thế đã được sử dụng như những chiếc bút chì đầu tiên trên thế giới. Trải qua hơn năm thế kỷ cải tiến và đổi mới, ngày nay bút chì cơ học đã phát triển với rất nhiều mẫu mã đa dạng, sở hữu những tính năng tiện lợi và thú vị cho người dùng lựa chọn.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu những kiến thức cơ bản về bút chì cơ học là gì, lý do vì sao bạn nên sử dụng chúng, cũng như cách dùng đúng và cách khắc phục những sự cố thường gặp nhất khi sử dụng bút chì cơ học.

CÂY BÚT CHÌ KIM LÀ GÌ?

Bút chì kim tạo nét viết bằng cách sử dụng các thanh than chì mỏng đặt bên trong thân bút.

Bút chì kim là gì? Bút chì kim còn được gọi là bút chì cơ học hoặc bút chì bấm. Đây là loại bút chì có thể tái sử dụng, dùng các thanh “chì” than chì mảnh và được đẩy ra ngoài bằng cơ chế bấm nút hoặc vặn xoắn để phục vụ cho việc viết và vẽ.

Nhiều người thường nhầm lẫn rằng thanh chì trong bút chì kim có liên quan đến kim loại chì độc hại. Trên thực tế, lõi chì này được cấu tạo từ hỗn hợp than chì với đất sét hoặc polyme nhựa, vì vậy hoàn toàn an toàn khi tiếp xúc và sử dụng hằng ngày.

Khác với bút chì gỗ phải được gọt để lộ đầu than chì, bút chì kim hoạt động nhờ cơ chế đẩy chì bằng nút bấm, giúp đầu viết luôn sẵn sàng. Bút chì kim có nhiều kích thước đầu chì khác nhau, trong đó phổ biến nhất là 0,5 mm và 0,7 mm.

Một số loại bút chì kim sử dụng đầu chì lớn từ 2,0 mm trở lên. Những dòng này thường được xếp vào nhóm “bút chì đầu lớn” và được sử dụng nhiều bởi họa sĩ hoặc nhà thiết kế.

Ngoài ra, còn có một phân nhóm khác là bút chì vẽ. Đây là dạng bút chì kim được thiết kế theo hướng kỹ thuật, với thân kim loại chắc chắn, tay cầm có khía chống trượt và tích hợp chỉ báo mức chì bên trong.

ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM KHI SỬ DỤNG BÚT CHÌ CƠ HỌC

Dưới đây là tổng hợp các ưu điểm và nhược điểm của bút chì cơ học khi so sánh với bút chì gỗ và các loại bút viết khác như bút bi:

Ưu điểm của bút chì cơ học so với bút chì gỗ

• Có thể tái sử dụng nhiều lần
• Không cần vót hay gọt ngòi
• Độ rộng nét viết (kích thước chữ, độ dày ngòi) luôn ổn định
• Cho độ chính xác cao khi viết và vẽ
• Không bị thay đổi hình dáng hay mất cân bằng trong quá trình sử dụng
• Có thể tẩy xóa dễ dàng

Nhược điểm của bút chì cơ học so với bút chì gỗ

• Không thể mài hoặc tạo hình đầu chì theo sở thích
• Bút chì gỗ dễ gắn thêm tay cầm tiện dụng, trong khi bút chì cơ học giá rẻ thường hạn chế hơn
• Sự lựa chọn về độ cứng của chì còn tương đối giới hạn

Ưu điểm của bút chì cơ so với bút viết

• Dễ dàng tẩy xóa khi cần chỉnh sửa
• Không gặp tình trạng chảy mực, lem mực, tắc ngòi hay hỏng đầu bút
• Không làm bẩn quần áo trong quá trình sử dụng
• Có thể lưu trữ lâu dài vì than chì gần như bền vĩnh viễn và không làm hỏng giấy theo thời gian

Nhược điểm của bút chì cơ so với bút viết

• Mực bút viết cho nét chữ đậm và rõ hơn so với phần lớn than chì
• Than chì có thể tẩy xóa nên không phù hợp dùng cho các giấy tờ quan trọng như bài thi, hợp đồng hoặc hồ sơ pháp lý

KHẮC PHỤC SỰ CỐ BÚT CHÌ CƠ HỌC

Một số vấn đề phổ biến mà người dùng bút chì cơ gặp phải và cách khắc phục chúng.

Đầu tiên là cách thay ruột bút chì bấm cơ học.

Chì trượt ngược vào trong bút chì (thọt ngòi)

Nếu đầu chì liên tục trượt ngược vào thân bút khi bạn ấn đầu bút chì xuống giấy, nguyên nhân có thể là do lõi chì đang sử dụng quá ngắn và cần được thay mới. Cách đơn giản nhất là đảm bảo trong ống chứa chì bên trong có sẵn một cây chì khác. Nhấn nút bấm cho đến khi ngòi mới đẩy phần chì cũ ra ngoài. Bạn cũng có thể dùng tay kéo đầu chì cũ ra khỏi phần chóp bút. Trong trường hợp chì bên trong bị gãy thành nhiều đoạn nhỏ, bạn có thể cần lặp lại thao tác này vài lần.

Nếu chì không thò ra ngoài khi bạn nhấn nút bấm, hãy thử áp dụng các cách sau:

• Đảm bảo bạn đang sử dụng đúng kích thước chì phù hợp với bút chì cơ. Ngòi quá dày sẽ không thể đi qua cơ chế giữ chì hoặc đầu bút.
• Kiểm tra xem bút chì có bị kẹt chì hay không. Hiện tượng kẹt chì xảy ra khi một mảnh chì gãy mắc bên trong, ngăn không cho ngòi mới được đẩy ra. Hãy dựng thẳng bút và lắc nhẹ lên xuống để mẩu chì kẹt rơi ra ngoài.

Ngòi chì liên tục bị gãy khi bấm dài ra

Nếu nút bấm vẫn hoạt động nhưng đầu chì lại gãy ngay khi bạn kéo dài ra, rất có thể bút chì của bạn đang bị kẹt chì một phần, nguyên nhân là do một mẩu chì nhỏ mắc kẹt bên trong cơ chế đẩy.

Trong trường hợp không phải do kẹt chì, có khả năng đầu bút chì đã bị cong nhẹ. Bạn có thể thử chỉnh lại cho thẳng, tuy nhiên nhiều trường hợp sẽ cần thay bút chì mới để sử dụng ổn định hơn.

Ngòi chì liên tục bị gãy khi viết

Nếu ngòi chì thường xuyên bị gãy trong quá trình viết, trước tiên hãy kiểm tra độ dài chì mà bạn thường để thò ra ngoài. Dù việc kéo dài ngòi giúp viết được lâu hơn, nhưng đồng thời cũng khiến chì dễ gãy hơn. Tốt nhất chỉ nên để chì thò ra khoảng 1–2 mm mỗi lần.

Nếu vẫn gặp tình trạng gãy chì, bạn có thể thử áp dụng các cách sau:

• Sử dụng các loại chì bền hơn như Pentel Ain Stein hoặc Pilot Neox; hạn chế dùng chì màu vì chúng thường dễ vỡ
• Chọn loại chì có độ cứng cao hơn một chút
• Dùng ngòi chì có kích thước lớn hơn, chẳng hạn 0,7 mm hoặc 0,9 mm; lưu ý cần sử dụng bút chì cơ tương thích với cỡ ngòi này
• Sử dụng bút chì cơ có tích hợp cơ chế bảo vệ ngòi chì

Làm thế nào để xác định kích thước chì phù hợp cho bút chì cơ học cổ điển?

Các loại bút chì cơ học được sản xuất từ đầu đến giữa thế kỷ 20 thường sử dụng ngòi chì cỡ 0,9 mm hoặc 1,1 mm. Trong đó, chì 1,1 mm đôi khi được ghi nhãn là 1,15 mm hoặc 1,18 mm. Tương tự, các thanh chì 1,0 mm có thể dùng thay cho ngòi 0,9 mm và ngược lại. Một mẹo đơn giản để xác định cỡ chì phù hợp là cắm thẳng một chiếc kẹp giấy vào đầu bút chì. Kẹp giấy jumbo tiêu chuẩn (1 3/4”) sẽ vừa với đầu bút chì 1,1 mm. Trong khi kẹp giấy tiêu chuẩn (1 3/8”) sẽ phù hợp với đầu bút chì 0,9 mm.

Các mẫu bút chì cơ được sản xuất từ giữa thế kỷ 20 trở về sau có thể sử dụng nhiều kích thước chì khác nhau. Nhưng phổ biến nhất vẫn là 0,5 mm và 0,7 mm. Nếu bạn có sẵn cả hai loại chì, hãy thử dùng chì 0,5 mm trước. Việc đặt chì 0,5 mm vào bút chì 0,7 mm thường không gây vấn đề. Vì ngòi chì sẽ rơi ra dễ dàng. Ngược lại, đưa chì 0,7 mm vào bút chì cơ 0,5 mm rất dễ gây kẹt chì.

Bút chì cơ học loại nào tốt? Nên mua bút chì cơ học ở đâu?

Bút chì cơ học hiện nay có rất nhiều loại, với đa dạng kích thước ngòi và chủng loại chì khác nhau để phù hợp với từng nhu cầu sử dụng.

Sớm hay muộn, lượng chì trong bút chì cơ học cũng sẽ hết và bạn cần thay ruột chì mới. Yếu tố quan trọng nhất là phải chọn ruột chì có kích thước đúng với cỡ ngòi ban đầu của bút. Thông thường, kích thước đầu chì được in trực tiếp trên thân bút. Tại VPP Sơn Ca, thông tin kích thước ruột chì luôn được ghi rõ trong phần mô tả sản phẩm. Nhằm giúp người dùng dễ dàng lựa chọn chính xác. Nếu sử dụng ruột chì quá nhỏ, chì sẽ dễ rơi ra khỏi đầu bút khi bấm. Ngược lại, ruột chì quá lớn có thể gây kẹt và làm hỏng cơ chế bút chì cơ học.

Tiếp theo, bạn cần quan tâm đến loại chì, yếu tố quyết định độ đậm và độ mềm khi viết. Phổ biến nhất hiện nay là chì HB, tương đương với bút chì số 2 theo tiêu chuẩn M. Phù hợp cho học tập và viết hàng ngày. Nếu bạn muốn nét chữ đậm hơn và mượt hơn, có thể lựa chọn chì B hoặc 2B. Không nên sử dụng chì H để viết thông thường vì nét chì nhạt và dễ gây cảm giác cứng tay. Tuy nhiên, loại chì này lại rất phù hợp với người viết hoặc họa sĩ cần thường xuyên tẩy xóa, phác thảo và chỉnh sửa bản vẽ một cách linh hoạt.

Một số loại bút chì cơ học và ruột thay thế bán chạy trên VPP Sơn Ca:

Nhờ những kiến thức về chiếc bút chì cơ học., các bạn đã hiểu hơn về bút chì cơ học là gì? Ưu điểm riêng biệt của nó so với những loại bút khác. Từ đó, bạn có cái nhìn kĩ lưỡng hơn, yêu mến hơn chiếc bút bên cạnh mình.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM